हिमाल खबरपत्रिका

सगरमाथाको भागबण्डा

हिमाल खबरपत्रिका (८-१४ साउन, २०७४) बाट सर्वोच्च शिखरको सीमांकन सम्झौता झण्डै ६० वर्षअघि भएको हो– आधा आधी गरी । कतारका राजदूतले ४ साउनमा सिंहदरबारस्थित कार्यकक्षमा प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवालाई भेटेको तस्वीरभित्र भित्तामा अर्को ठूलो तस्वीर देखिन्छ, सगरमाथाको (अर्थात् चोमोलोङ्मा या एभरेष्ट) । त्यो नेपालपट्टिको नभई सगरमाथाको उत्तरी मोहडा (अर्थात् तिब्बत–चीन भू–भागमा पर्ने) को तस्वीर थियो । सरकारप्रमुखको अफिसमा यतातर्फको
Read More

'नेपाल खादलको वंशावली'

हिमाल खबरपत्रिका (१-७ साउन, २०७४) बाट काठमाडौं उपत्यकाको भौगर्भिक इतिहास र वंशावलीहरूमा लेखिएको अलौकिक वर्णन बेग्लाबेग्लै कोण र धारबाट बगेका छन्, तर ती एकैठाउँमा आएर टुंगिन्छन्; मानव बसोबास। भूगर्भले भन्छ– ‘नेपाल खाल्डो’ पहिला ठूलो ताल थियो, पूरै २५०० किलोमिटरको हिमालय पर्वत श्रृंखलामा अन्यत्र नपाइने कचौरा आकारको उपत्यकामा अवस्थित। लाखौं वर्षको कटानका क्रममा पानी विस्तारै बाहिरिंदै
Read More

राष्ट्र ध्वजावाहकसँग

हिमाल खबरपत्रिका (२५-३१ असार, २०७४) बाट आक्रोशबाट अपनत्वको बाटोमा हिंडेको रहेछ राष्ट्र झण्डा । पहिलो लोकतन्त्र दिवस ११ वैशाख, २०६४। माओवादी वेगका साथ खुला राजनीतिमा आएको बेला गणतन्त्रमा लोकतान्त्रिक, जनताप्रेमी छाप लागोस् भनेर केही अभियन्ता मिलेर बसन्तपुर डबलीमा ठूलो सभा आयोजना गर्‍यौं। सुशील प्याकुरेल, दीपेन्द्र झा, यज्ञ थापासहितको हाम्रो टोलीलाई ट्रेड युनियन र विद्यार्थी युनियनहरूको
Read More

राष्ट्रगानको अपनत्व

हिमाल खबरपत्रिका (१८-२४ असार, २०७४) बाट राष्ट्रगानलाई किन एउटै रिकर्डिङमा सीमित राख्ने र किन विभिन्न राष्ट्रिय भाषामा उल्था गरेर नगाउने? ‘सयौं थुँगा फूलका हामी…’ राष्ट्रगान गाउँदा जुन भावनाले मन तरंगित हुन्छ, त्यो नेपालको नागरिक हुनुको विशेष सहुलियत हो। व्याकुल माइलाको शब्द र अम्बर गुरुङको संगीतले यसलाई जनताको धुन बनाइदिएको छ, जसमा भरपूर आफ्नोपन र आत्मीयता
Read More

भ्यूटावर नाइँ 'भ्यू-कौसी'

हिमाल खबरपत्रिका (११-१७ असार, २०७४) बाट सुनियो कि कसैको मनमा या योजनामा छ, पशुपतिनाथ मन्दिरको माथ्लो कान्लामा एउटा ठूलो कंक्रिटको शिवमूर्ति ढलान गर्ने । यो सिल्ली आइडिया हो, त्यागिदिऔं । जब जम्बुद्वीपकै सर्वश्रेष्ठ शिवशक्ति प्रांगण हाम्रो वागमती किनार छ, जब साक्षात् महादेव नै त्यहाँ विराजमान छन्, साक्षी नन्दी–भृङ्गी स्वयं उपस्थित छन् भने यो कलियुगमा कंक्रिटको शिवमूर्ति किन
Read More

कौवा, मोबाइल र अख्तियार

हिमाल खबरपत्रिका (४-१० असार, २०७४) बाट के सम्बन्ध छ एउटा पन्छी प्राणी, एउटा उपकरण र एउटा टंगाल दरबार बीच? करीब १२ वर्षअघिको कुरा, पाटनढोका छेउको एउटा छत। कौसीको डिलमा चिल्लो हृष्टपुष्ट काग र छेवैमा मेरो सानो, कालो नोकिया मोबाइल फोन। कुनै देशमा सेलफोन भनिन्छ यसलाई, कतै ह्याण्डी, हामीकहाँ भने मोबाइल। केही कामको लागि म कोठाभित्र
Read More

ट्रम्प, टेरेसा र नन्दप्रसाद

हिमाल खबरपत्रिका (२८ जेठ-३ असार, २०७४) बाट मानवअधिकारको बुझाइ र प्रत्याभूति मनमस्तिष्कबाट उब्जनुपर्ने रहेछ, अर्काले सिकाएर डोर्‍याएर नहुने । मानवअधिकार नेपाली समाजले स्वीकारेको र अँगालेको मान्यता हो, यसले एक एक नागरिकको स्वतन्त्रताको प्रतिरक्षा गर्दछ । मानव हुनु भनेको आफ्नो दिमागको प्रयोग गर्नु हो । कुनै अधिनायक शक्तिले त्यो अधिकार कुण्ठित गर्न खोज्छ भने कानूनले त्यस्तो
Read More

नागरिक समाजको विकेन्द्रीकरण

हिमाल खबरपत्रिका (२१-२७ जेठ, २०७४) बाट विकेन्द्रीकरणको माग गर्दा केन्द्रीकरण पक्षधर भएको आरोप लाग्ने कालबाट हामी अघि बढेका छौं।  दक्षिणएशियाका नागरिक समाज राजधानीकेन्द्रित छन्– नयाँदिल्ली, ढाका, कोलम्बो, इस्लामावाद सबैमा। काठमाडौंमा पनि यही समस्या छ। बृहत् अर्थमा बुझिने ‘नागरिक समाज’ (बौद्धिक, समालोचक, पत्रकार, अभियन्ता, एनजिओकर्मी आदि) यही खाल्डोमा केन्द्रित छन्। हिमाल, पहाड, तराईका जिल्लामा काम गर्नेहरूको
Read More

'स्थानीय तह' होइन, 'स्थानीय सरकार'

हिमाल खबरपत्रिका (१४-२० जेठ, २०७४) बाट स्थानीय निर्वाचन एकैचोटि हुनुपर्ने थियो, दुईचोटि गरियो। यो नराम्रो भयो, तर राम्रो के भयो भने ३४ जिल्लामा निर्वाचन भएका कारण बाँकी ४१ मा गर्नुपर्ने भयो। जसरी प्रान्त र संसदीय निर्वाचन गर्न संविधानतः पहिला स्थानीय निर्वाचन अनिवार्य पूर्वशर्तका कारण २०–२० वर्षपछि स्वनामधन्य शीर्षस्थज्यूहरू स्थानीय निर्वाचन गराउन बाध्य हुनुभयो, त्यस्तै ३४
Read More

ह्याप्पी बर्थडे रेडियो सगरमाथा !

हिमाल खबरपत्रिका (७-१३ जेठ, २०७४) बाट रेडियो सगरमाथाले २० वर्ष काटेछ । उसलाई बधाई दिनुपर्छ दक्षिणएशियाको यो कुुनामा रेडियोलाई राज्यको बन्धनबाट फुकाइदिएकोमा । त्यतिबेला, २०४६ पश्चात् अभियन्ताहरू वास्तविक जुझारु थिए, जबकि आज धेरै कन्सल्ट्यान्सी, आयआर्जन, करिअर र दलीय पक्षपोषणमा लागेका छौं । आजभोलिको एनजीओको घनत्वमाझ वास्तविक एक्टिभिस्ट र एक्टिभिजम् खोज्न हामीलाई हम्मे हुन्छ । रेडियो
Read More