उकालो लाग्दा

|
रुबी भ्याली रिपोर्ट

हिमाल खबरपत्रिका (२३– २९ मंसिर, २०७५) बाट उत्तर धादिङको यो विकट ठाउँ विपन्न हुनुपर्ने कारण छैन, तर विपन्न छ । धादिङको उत्तरी भेकमा पर्ने खोंचमा, गणेश हिमालको फेदैमा छ, रुबी भ्याली गाउँपालिका । काठमाडौंबाट हप्ता दिन हिंडेर पुगिने ठाउँ अहिले मौका मिले हेलिकप्टरबाट आधा दिनमै घुमफिर गर्न पाइन्छ । यस्तै जुर्‍यो, जब काडूरी च्यारिटेबल ट्रष्टका भूकम्प पुनर्निर्माण निर्देशक
Read More

|
‘नेपाल’ शब्दको पुरातत्व

हिमाल खबरपत्रिका (१६– २२ मंसिर, २०७५) बाट प्रखर बौद्धिक, भाषाशास्त्री, शिक्षक तथा समालोचक कमलप्रकाश मल्लको गएको १ मंसीरमा अमेरिकाको जर्जिया राज्यमा निधन भयो । उहाँले विभिन्न विधामा लेखेका सयौं लेखमध्ये सन् १९८३ मा प्रकाशित ‘नेपालः आर्कियोलोजी अफ द वर्ड’ उहाँको स्मृतिमा उल्था गरी पेश गरेको छु । शब्द प्रयोग र अर्थमा पूर्णतः ध्यान दिने कमलप्रकाश
Read More

|
बसका पीडक विरुद्ध...

हिमाल खबरपत्रिका (९– १५ मंसिर, २०७५) बाट सार्वजनिक यातायातमा हुने यौन हिंसा अन्त्य गर्न देशव्यापी अभियान जाग्न जरूरी छ । नेपालका अधिकांश भागमा महिला नागरिकहरू शहरबजारको भीडभाडमा एक्लै जाने क्रम शायद नयाँ हो । कुनै समुदायमा महिलाको स्वतन्त्रता अलि फराकिलो होला, कतै धेरै खुम्चिएको । तर बजार, मेलापात या मठमन्दिर जाँदा कि त परिवारका सदस्य या
Read More

|
अभिजात्य परिवारकी असामान्य व्यक्तित्व रश्मि राज्यलक्ष्मी शाह

हिमाल खबरपत्रिका (२ – ८ मंसिर, २०७५) बाट २००७ सालतिर रेडियो नेपालकी सहनिर्देशक रहिसकेकी रश्मि राज्यलक्ष्मी शाहबारे लेखिन बाँकी नै छ । पाटन दरबार परिसरको अस्थायी प्लाईवूड भित्तामा विस्मृतिमा पुगिसकेकी एक महिलाको संक्षिप्त जीवनीसहित केही तस्वीर यही २६ असोजदेखि ३० कात्तिकसम्म देख्न पाइयो । ‘फोटो काठमाडौं’ महोत्सवको ‘द फेमिनिस्ट मेमोरी प्रोजेक्ट’ अन्तर्गत संकलित थुप्रै प्रबुद्ध
Read More

|
खोइ कुहिरो ? हरायो

हिमाल खबरपत्रिका (१८-२४ कार्तिक, २०७५) बाट २०–२५ वर्षको दौरानमा दशौं हजार वर्ष टिकेको वातावरण र हजारौं वर्ष कायम सामाजिक तौरतरिका मासिंदै, हराउँदैछ । बाल्यकालको होइन, एकै दशक अगाडिसम्मको पनि सोह्रश्राद्ध बेलाको उपत्यका सम्झिंदा पितृकार्यसँगै स्मृतिमा बिहानको कुहिरो आउँछ । धेरै वर्ष यता, र यस शरद ऋतुमा पनि, नेपालमण्डल उपत्यकामा कुहिरो यो हप्तासम्म देखिएको छैन । रातको वायुमण्डल चिसो
Read More

|
हेमापुर महाविहार, यतवहाः

हिमाल खबरपत्रिका (११-१७ कार्तिक, २०७५) बाट पाटनढोका अशोक हल नजिकै यतवहाःमा अवस्थित छ, हेमापुर महाविहार । यो महाविहारको अवस्था अहिले जीर्ण छ । तर, यस सम्पदा स्थलको जीर्णोद्धार र पुनर्जागरण गाह्रो भने छैन । सरसफाइ, व्यवस्थापन तथा सुरक्षाका लागि पहल गर्ने हो भने यो जुहारत सम्पदा फेरि चम्कनेछ । प्रस्तुत तस्वीरहरूले महाविहारको पछिल्लो अवस्था देखाउँछन्, सँगै यसमै देखिन्छ, भोलिका
Read More

|
भ्यागुता महात्म्य

हिमाल खबरपत्रिका (४-१० कार्तिक, २०७५) बाट प्रकृतिमाथि अहिले जसरी नै प्रहार गरिरहने हो भने एक दिन भ्यागुता लोप हुन्छन्, त्यसको लगत्तै मानव जाति । करीब दुई दशक अघि भक्तप्रसाद भ्यागुतोको धूमधामको घुमघाम बाल–पुस्तक लेखेका कारण धेरैले स्तम्भकारलाई भ्यागुतो–मित्र ठान्छन् । मैले ‘भक्ते’ लाई पात्र बनाउनुको उद्देश्य आफ्नो पदयात्राका क्रममा देखेको नेपालबारे आफ्ना छोरी–छोरा लगायत बालबालिकालाई
Read More

|
अँध्यारो आकाशको महत्व

हिमाल खबरपत्रिका (२१-२७ आश्विन, २०७५) बाट प्रकाश प्रदूषणलाई नियन्त्रण गरी रातको आकाशलाई अँध्यारोमै हेर्न पाइयोस् । नेपाल तुलनात्मक रूपमा अँध्यारो मुलुक हो । हाम्रो पहाड–तराईमा जनघनत्व हुँदाहुँदै बिजुलीको पहुँच नपुग्दा अन्तरिक्ष यानबाट हेर्दा अँध्यारो देखिन्छ, आवादी नभएको ठाउँ जस्तो । बिजुली नहुनुको अर्थ यस्तो हुन्छ कि जसरी उत्तर र दक्षिणकोरियाको सिमाना रातको बेला उज्यालो र अँध्यारो बीचको रेखाले
Read More

|
साथी शोहिदूललाई यस्तो कष्ट किन ?

हिमाल खबरपत्रिका (१४-२० आश्विन, २०७५) बाट शोहिदूल आलमलाई जेल चलान, सरकार र राज्यलाई पर्यायवाची ठान्ने प्रधानमन्त्री शेख हसिना वाजेदको स्वेच्छाचारी निर्णयबाट भएको थियो। सडक सुरक्षाको माग गर्दै स्कुले विद्यार्थीले निकालेको र्याली र शोहिदूलको विचार अल जजिरा बाट प्रसारण भइरहेको दृश्य । धेरै नेपाली पत्रकार र फोटो पत्रकारले चिन्ने बांग्लादेशका ‘सांस्कृतिक जुझारु’ शोहिदूल आलम संसारभर नै
Read More

|
डाग हामरस्कल्डका चार हाइकू

हिमाल खबरपत्रिका (७ – १३ आश्विन, २०७५) बाट हामरस्कल्डले जनवरी १९६१ को ‘नेशनल जोग्राफिक’ पत्रिकामा ‘ए न्यू लूक एट एभरेष्ट’ शीर्षकको लेख छापे, जसमा आकाशबाट खिचेका सगरमाथा, अन्नपूर्ण, धवलागिरि लगायत हिमालका तस्वीर पहिलोपल्ट विश्वका हिमाल पारखीमाझ राखे । यसै साता प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभालाई सम्बोधन गर्दैछन् । यस सन्दर्भमा राष्ट्रसंघका दोस्रा र तेस्रा
Read More