उकालो लाग्दा

आङ खस्ने प्रकोप

हिमाल खबरपत्रिका (१८-२४ फागुन, २०७६) बाट छाउ (महीनावारी) बार्ने चलन अझै पनि देशका खास–खास ठाउँमा कठोर छँदैछ, तर पनि सामाजिक चेतना, जुझारू क्रियाकलाप र सरकारी पहलका कारण यसको प्रकोप घट्दो छ । राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय जगतमा छाउपडी जति प्रचारित छ, त्यसको दाँजोमा हिमाल, पहाड र तराई–मधेशका लाखौं महिलाले बेहोरिरहेको यो दुरवस्थाप्रति भने चर्चा नगन्य नै छ —
Read More

|
आचार्य बालकृष्णको सीमा

हिमाल खबरपत्रिका (११-१७ फागुन, २०७६) बाट पतञ्जलि कम्पनीका आचार्य बालकृष्ण नेपाली मूलका हुन्, नेपाली नागरिक होइनन् । त्यसैले उनले नेपालबारे बोल्दा/गर्दा केही सीमा अपनाउनुपर्छ। फागुन पहिलो साता नेपाली कांग्रेसका महामन्त्री शशांक कोइराला र केन्द्रीय सदस्य मिनेन्द्र रिजाल सहितको टोलीले भारत, उत्तरप्रदेशका कट्टरपन्थी हिन्दूवादी मुख्यमन्त्री आदित्यनाथसँग भेट गर्‍यो । कांग्रेसको नेतृत्व र बीपी कोइरालाको विरासत बोकेका उनै
Read More

|
‘टोनी हागन ट्रेल’

हिमाल खबरपत्रिका (४-१० फागुन, २०७६) बाट २९ माघमा सोसल साइन्स बहाःले नामुद भूगर्भविद् र नेपालविद्, स्विस नागरिक टोनी हागनबारे चर्चा गर्न ललितपुरमा एक प्रवचन कार्यक्रम आयोजना गर्‍यो । प्रस्तोता थिए, जलस्रोतविद् दीपक ज्ञवाली । प्रस्तुतिमा ज्ञवालीले नेपालको भूगर्भ विज्ञान, विकास, पर्यटन र संस्कृति लगायत क्षेत्रमा हागनको योगदानको चर्चा गर्दै एउटा रोचक प्रस्ताव पनि गरेः “टोनीले जसरी पैदल
Read More

|
निर्धक्क नेपाल

हिमाल खबरपत्रिका (२६ माघ -३ फागुन, २०७६) बाट गएको २० माघमा रिपब्लिका दैनिकले नेपालका लागि नवनियुक्त बेलायती राजदूत निकोला पोलिटसँगको अन्तर्वार्ता छाप्यो, जसमा एउटा प्रश्न थियोः “अग्निप्रसाद सापकोटा सभामुख निर्वाचित हुनुलाई कसरी लिनुभएको छ, खासगरी उनी विरुद्ध सर्वोच्च अदालतमा मुद्दा विचाराधीन भएको अवस्थामा ।” जवाफमा राजदूत पोलिटले भनिन्, “हुन त यो नियुक्ति नेपाल सरकारले यहाँको प्रक्रिया
Read More

|
विमानस्थलका निभेका गुलुबहरू

हिमाल खबरपत्रिका (१९-२५ माघ , २०७६) बाट काठमाडौंको तीनकुनेबाट कोटेश्वर हुँदै भक्तपुर जाँदा बायाँपट्टि त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको हवाई उडान र अवतरणको ‘थ्रेसहोल्ड’ पर्दछ, अर्थात् धावनमार्ग भन्दा ठीक अगाडिको क्षेत्र । काठमाडौं जाँदा वा फर्कंदा दिनहुँ दशौं हजार बस, कार, ट्रक र मोटरसाइकल सवार चालक र यात्रुको आँखा विमानस्थलतर्फ तानिन्छन्, हवाईजहाज उडान र अवतरण हेर्दै । र अक्सर
Read More

|
प्लास्टिक प्रकोप

हिमाल खबरपत्रिका (१२-१८ माघ , २०७६) बाट प्लास्टिक जथाभावी फाल्दा नेपाललाई ‘फोहोरीको देश’ भनी जनाउँदैन र ! पोखरा बजार दक्षिण फुस्रे खोलाबाट हामी मट्टीखानको उकालो लाग्यौं । अनि, बुटवलबाट स्याङ्जा र कास्की हुँदै काठमाडौं जाने पुरानो मूलबाटो, गोरेटो, समात्यौं । उकालोमा दुइटा कुरा प्रष्ट बुझियो, एक अन्यत्र जस्तै डोजरले खनेको मोटरबाटोले पुरानो गोरेटोलाई निष्क्रिय तुल्याइदिएको
Read More

|
नमस्कार कि ‘ह्याण्डशेक’?

हिमाल खबरपत्रिका (५-११ माघ , २०७६) बाट विविध संस्कार, पहिचान, भाषा भएको हाम्रो समाजमा अभिवादनका पनि विभिन्न तरिका छन्, तर सर्वस्वीकार्य भने ‘नमस्ते’, ‘नमस्कार’ नै छन् । संस्कृत भाषा मार्फत प्राप्त यस खालको अभिवादन अत्यन्तै वैज्ञानिक र सह–अनुभूति जगाउने खालको भएको तर्क गरिन्छ । एक त यसले अभिवादनकर्ता आफू सानो र अर्कालाई ठूलो बनाएको भाव
Read More

|
निफन्नुको विज्ञान

हिमाल खबरपत्रिका (२७ पुस-४ माघ , २०७६) बाट लेखक केदार शर्माले २० पुसमा सामाजिक सञ्जालमा एउटा तस्वीर राखे । त्यो एक तस्वीरका अनेक आयाम मस्तिष्कमा आए । अनि केदारजीलाई लेखें — यो तस्वीर बारे केही बताइदिनुस् । उत्तर यस्तो थियोः “किरण र म भोजन भ्रमण र खानपिनको रमाइलोबाट थपिएको शरीरको तौल कम गराउने प्रयासमा नवलपुर, रजहरमा रहेको ‘सामुदायिक
Read More

|
वनमारा खान्छ गैडा (भिडियाेसहित)

हिमाल खबरपत्रिका (२०-२६ पुस , २०७६) बाट करीब दुई दशक अघि फुल्चोकी डाँडाको उत्तरी पाखोमा पर्ने काभ्रे रयाले गाउँको गोरेटोमा दुई महिलाले वनमाराको भारी बोकेर घरतर्फ लग्दै गरेको दृश्य देखियो । मेरो पत्रकारिता अध्ययनले भन्थ्यो– यूफाटोरिएम् एडेनोफोरम् वैज्ञानिक नामको यो झारले वन मास्दछ, जरा प्रणाली कमजोर हुनाले बर्खामा माटो समाउँदैन, गाईवस्तुले पनि यसलाई खाँदैनन् अर्थात् वनमाराको
Read More

|
सुन्ने 'बीबीसी', पढ्ने 'न्यूयोर्क टाइम्स्'

हिमाल खबरपत्रिका (१३-१९ पुस , २०७६) बाट बाँकी दक्षिण एशियालीले नपाएको बीबीसी र न्यूयोर्क टाइम्स् सुन्ने\पढ्ने सुविधा सधैंका लागि सुरक्षित गर्ने हो भने पाइरहेको अवसरको उचित कदर हुनुपर्छ । दक्षिणएशियाका अरु मुलुकको तुलनामा नेपाल खुला समाज रहेको प्रमाण थुप्रै छन्, तर यस्ता सामाजिक ‘पूँजी’ र संस्थाको कदर र सम्भव बनाइदिने संवैधानिक, कानूनी र राजनीतिक स्थितिको मूल्याङ्कन
Read More