उकालो लाग्दा

संक्रमणकालीन अन्याय नहोस्

हिमाल खबरपत्रिका (२४-३० चैत, २०७५) बाट नेपालको भविष्य बनाउन राजनीतिक स्थायित्व चाहिन्छ, जसको लागि अपरिहार्य छ — द्वन्द्वकालीन बीभत्समा जवाफदेही । ‘ट्रान्जिसनल जस्टिस्’ के हो भनेर बुझ्न नेपालीलाई २०६३ सालको विस्तृत शान्ति सम्झौतापछि केही वर्ष नै लाग्यो । द्वन्द्वपश्चात् उतिबेलाका ज्यादतीको लागि जवाफदेही सुनिश्चित गर्दै, पीडितलाई क्षति दिलाउँदै, तथा द्वन्द्वोत्तर समाज अगाडि बढ्न अपनाइने देशैपिच्छेको फरक तौरतरिकालाई
Read More

गण्डकी प्रदेशको पहेंलो ढुंगा

हिमाल खबरपत्रिका (१७-२३ चैत, २०७५) बाट कसको आइडिया हो, पोखराको ऐतिहासिक चिप्लेढुंगालाई आँखै खाने पहेंलो रंगाउने? यस्तो सोचको कारक के थियो? स्थानीय सरकार र प्रान्तीयमा केन्द्रीकृत राज्य व्यवस्था भन्दा सुझबुझ र सामाजिक नियमन बढी हुन्छ भन्ने सोच थियो। तर, पर्यटन उद्योगमा आफ्नो आर्थिक भविष्य बनाउन चाहने गण्डकी प्रदेशको हालै पोखरा–मुस्ताङ भ्रमण गर्दा धेरै कुरा बिग्रिएको
Read More

प्रतिनिधिमूलक लोकतन्त्रमा दक्षिणपन्थ खतरा

हिमाल खबरपत्रिका (१०-१६ चैत, २०७५) बाट संविधानसभाबाट जारी नेपालको संविधानमा अब ‘नयाँ’ फुर्को जोड्न आवश्यक छैन । जे हो यही हो ।  संविधान लेखनको आठ वर्ष सहित शान्ति सम्झौतापछिको १० वर्षको अन्योल र सामाजिक धु्रवीकरणमाझ निर्वाचित संविधानसभा मार्फत दस्तावेज जारी भएको हो । हामीलाई थाहा छ, पहिलो र दोस्रो संविधानसभामा संविधानलेखन सहज तरिकाले चलेको थिएन । यस
Read More

राउत, चन्द र तपाईं–हामी

हिमाल खबरपत्रिका (३-९ चैत, २०७५) बाट सरकारको पहलकदमीको विरोध गर्दा राज्यलाई हानि गर्ने विचार/काम नहोस्। राजनीतिक अस्थिरताको मनोवैज्ञानिक चाहना बौद्धिक तप्कामा नराम्ररी टाँसिए जस्तो देखिन्छ। हालैका दुई महत्वपूर्ण राजनीतिक घटनाक्रमबाट यो प्रष्ट हुन्छ। केपी ओली सरकारले सीके राउतलाई पृथकतावादी ‘स्वतन्त्र मधेश’ आन्दोलन त्यागेर ‘अखण्ड, सार्वभौम नेपाल’ स्वीकार गर्ने ठाउँमा ल्यायो, लोकतान्त्रिक मार्गबाट आफ्ना माग पूरा
Read More

डोनाल्ड ट्रम्प शासनकाे जग हल्लाउने ‘न्यू योर्कर’ का कार्टून

हिमाल खबरपत्रिका (२६ फाल्गुण -२ चैत, २०७५) बाट केही वर्षपछि न्यू योर्क शहर पुग्दा त्यहाँका समसामयिक व्यङ्ग्य र व्याख्या बुझ्न नसकिने भइएछ । न्यू योर्क शहरको ‘सुपर–एलिट’ ले पढ्ने, विचार निर्माणमा मद्दत लिने साप्ताहिक पत्रिका हो, ‘न्यू योर्कर’ । ‘लेफ्ट लिबरल’ दर्शन, सबल सम्पादन, एकपछि अर्का नामूद सम्पादक, छोटा सामाजिक–राजनीतिक टिप्पणी तथा ‘लङफर्म’ रिपोर्टिङ — पत्रिकाका विशेषता
Read More

मनोरञ्जनको हक

हिमाल खबरपत्रिका (१८ फाल्गुण, २०७५) बुलबुल फिल्म हेरेपछि एक्कासी नेपाली फिल्मजगतको विकास र दिशाबारे उत्सुकता जागेर आयो । के, ‘नेपालमण्डल’ पनि अस्तव्यस्त शहरीकरण र सामाजिक ‘डिस्रप्शन्’ माझ राम्रो सिनेमा उत्पादन गर्ने केन्द्र बन्न सक्ला ? के, कलकत्ताको परिवेशले सत्यजित राय जस्ता निर्देशक जन्माए जस्तो, काठमाडौंले पनि सक्ला ? सक्ने जस्तो देखिन्छ — सेतो सूर्य, कालो पोथी,
Read More

|
‘खुम्बु वाटरफल’

हिमाल खबरपत्रिका (१२–१८ फाल्गुण, २०७५) बाट विश्व अब ‘एन्थ्रोपोसिन युग’ मा प्रवेश गरिसकेको छ, र एक दशक अघिसम्म पनि असम्भव र अकल्पनीय लाग्ने प्रक्रिया यथार्थ भई देखा पर्दैछन् । मेरा दाइ कुन्द दीक्षितले सेप्टेम्बर–अक्टोबर १९९१ मा प्रकाशित अंग्रेजी हिमाल कोे हास्य स्तम्भ ‘एबोमिनब्ली योर्स’ मा वातावरण परिवर्तनले ल्याउन सक्ने अकल्पनीय परिणाम भन्दै आफैंद्वारा कोरिएको एउटा कार्टुन
Read More

|
ऐतिहासिक गैंडा, जो दक्षिणएशियाबाट युरोप पुग्यो

हिमाल खबरपत्रिका (५ –११ फाल्गुण, २०७५) बाट एउटा ऐतिहासिक गैंडाको कुरा गरौं, जसले पाँच शताब्दी अघि दक्षिणएशियाबाट युरोप पुग्नुपर्‍यो, विरानो महाद्वीपमा चिडियाखानाको बन्दी भएर अनेकन् कष्ट झेल्नुपर्‍यो, र अन्ततः जहाज दुर्घटनामा प्राण त्याग्नुपर्‍यो । नेपालमा गैंडा पाइनुको महत्व शायद हामी नागरिकले पर्याप्त बुझेका छैनौं । गैंडालाई मूलतः पर्यटनको आँखाले हेर्छौं, तर अरु केही सम्भावना देखिए गैंडादेखि
Read More

|
प्लास्टिक प्रकोप !

हिमाल खबरपत्रिका (२७ माघ – ४ फाल्गुण, २०७५) बाट सस्तो र सजिलो प्लास्टिकलाई उत्पादकदेखि उपभोक्तासम्मले अपनाएका छन्, यसको विषाक्त प्रकृतिका बाबजुद । गएको हप्ता २२ माघ देवघाटस्थित महेश सन्यास आश्रमको रजत वर्ष तथा राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीको आगमनको लागि सजिएको थियो । हिजोआज सजावटका नाममा मुलुकभरि नै फैलिएको प्लास्टिकको ध्वजापताकाले सडकको वारपार रंगीन बनाउने चलन यहाँ पनि पछ्याइएको
Read More

|
हवाईजहाज र हवाईअड्डा

हिमाल खबरपत्रिका (२० – २६ माघ, २०७५) बाट नेपालीको हवाईजहाज मोह कुनै बेला आवश्यकता थियो होला, आज यो लत जस्तो भएको छ । रसुवाको स्याफ्रुबेसीबाट गत्लाङतर्फको ठाडो उकालो हुँदै गणेश हिमालको फेदतिर जाँदा तल उत्तरतर्फको एउटा पाखोमा ढुंगाहरूले घेरेको मैदान देखिन्छ । यो ५०–५५ वर्षअघि स्विस विकासविद् टोनी हागनले पिलाटस् पोर्टर विमान उत्रन बनाएको ‘ल्यान्डिङ स्ट्रिप’ हो ।
Read More