उकालो लाग्दा

|
यत्तिकै भो यति

हिमाल खबरपत्रिका (१७-२३ मंसिर, २०७४) बाट पर्यटनको लागि यती जस्तो प्राणी भएको राम्रो, तर विज्ञान काल्पनिक भन्छ । चित्त बुझाउनु बाहेक विकल्प छैन । हिमाली शृंखलामा मानवबाट अलग्गिएको एउटा प्राणी यती हो कि भनेर वैज्ञानिकहरूले समेत अनुमान गरेका थिए । हिउँमा हिंड्ने वनमान्छेको किंबदन्ती तथ्यमा आधारित हो कि भन्ने पनि थियो । फेरि विश्वका अन्य भागमा पनि
Read More

|
हराइसकेको धुवाँको बासना

हिमाल खबरपत्रिका (१०-१६ मंसिर, २०७४) बाट शहर त शहरै भइहाल्यो, धेरै गाउँघरमा पनि आजकाल दाउराको धुवाँको बासना हराइसकेको छ । एलपीजी ग्यासले खाना पकाउने काम छिटोछरितो बनाइदिएको छ, यसको फाइदा भान्सामा दुःख गर्नुपर्नेलाई भएको छ– दाउरा चिर्नु परेन, आगो फुक्नु परेन अनि धुवाँ मिसिएको श्वास लिन पनि परेन । तर, उत्पत्तिकालदेखि नै मानव जीवनको सहयात्री हो दाउराको
Read More

|
पुराना बस्तीहरूकाे नमूना– बन्दीपुर

हिमाल खबरपत्रिका (३-९ मंसिर, २०७४) बाट मवीवी शाहले लेखे अनि तारादेवीले गाइन्– ‘बन्दीपुरे उकाली लामो, मस्र्याङ्दी डुंगाले तरेर… ।’ दरबारमा हुर्किएका महेन्द्रलाई त्यो उकालो लामो लाग्नु अस्वाभाविक नहोला, तर त्यो छोटो छ । मुग्लिङ्गबाट जाँदा डुम्रे बजार नपुग्दै बायाँपट्टि उकालो गोरेटो शुरु हुन्छ । सालको जंगल, बीचमा दुईवटा रमणीय चौतारा अनि हरियाली छिचोल्दै शहरवासीको हिंडाइमा पनि दुई–अढाइ घण्टामा
Read More

|
विधि र थितिको लागि गंगामायाको लडाइँ

हिमाल खबरपत्रिका (२६ कार्तिक-२ मंसिर, २०७४) बाट गंगामायाले मानवअधिकारको फाँटमा नागरिकको न्यायको अधिकार नपाउँदै गर्दा कुनै अमूक लगानीकर्ताको पनि आफ्नो पूँजी, लगानी तथा मुनाफा गर्ने सम्भावना सुनिश्चित र सुरक्षित रहँदैन । छोराको हत्यामा न्यायको खोजीमा रहेकी गंगामाया अधिकारी र देशको आर्थिक उन्नतिबीच के साइनो छ भनेर सोध्नुहोला । सम्बन्ध टड्कारो छ, मात्र अलिकति सतहमुनि खोस्रेर हेर्नुपर्दछ ।
Read More

|
मेघालयमा ‘कोइला काट्दै’

हिमाल खबरपत्रिका (१९-२४ कार्तिक, २०७४) बाट नेपाल राज्यको ७० वर्षको असफलता हो, नागरिकले जीवनयापनको लागि परदेशमा यति कष्टकर मजदूरी गर्नु परिरहनु । नेपालीहरू देशबाहिर काम गर्न जाने क्रमसँग परिचित नै छौं हामी– पहिले लाहुरे पल्टन, या भारतमा चौकीदारी, रेस्टुरेन्ट मजदूरी, ‘कालापहाड’ मा सडक मजदूरी, पञ्जाब/हरियाणामा कृषि मजदूरी, कोठीहरूमा शोषित महिलाको जमात अनि खाडी र मलेशियामा
Read More

|
लोप हुँदै गोरेटाहरू

हिमाल खबरपत्रिका (१२-१८ कार्तिक, २०७४) बाट आज मूलबाटोको कुरै नगरौं, गाउँगाउँ जोड्ने गोरेटाहरू पनि धेरै ठाउँमा लोप भइसके । तल्लो र माथिल्लो गाउँको पनि त्यस्तै हाल । सडक जताततै बनेकै छन्, ‘डोजर डिजाइन’ का, मोटर–बस नभए पनि मोटरसाइकल छँदैछन्, अनि को हिंडोस् ? नेपालका डाँडाकाँडाका हजारौं वर्षदेखिको बसोबास प्रणाली एकै दशकयता यस्तरी फेरबदल भएको छ
Read More

|
राष्ट्रिय नेताको अन्तर्राष्ट्रिय शैली

हिमाल खबरपत्रिका (२९ असोज-११ कार्तिक, २०७४) बाट अन्तर्राष्ट्रिय कार्यक्रमहरूमा औपचारिक प्रस्तुति दिनुपर्दा नेता/प्रतिनिधिले राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीको शैली अपनाए राम्रो। मुलुकको पहिचान र प्रतिष्ठा धेरै कुरासँग गाँसिएका हुन्छन्, तर सबभन्दा टड्कारो त यहाँका राष्ट्रिय पदाधिकारीहरू स्वयं कसरी प्रस्तुत हुन्छन् भन्ने नै हो । उनीहरूका पहिरनदेखि भेटघाटमा शिष्टतासम्मका एक–एक कुरा विदेशी कूटनीतिज्ञदेखि आम नागरिकसम्मले अति महत्वका साथ
Read More

|

हिमाल खबरपत्रिका (२२-२८ असोज, २०७४) बाट कांग्रेस र एमालेको शृंखलाबद्ध माओवादी अंकमालले दुई दलका शीर्षस्थको अल्पगामी, गैर–दार्शनिक, शीर्षस्थमुखी र जनभावना विपरित लगाव दर्शाउँछ । राजनीति बुझ्न गाह्रो भनिन्छ, तर त्यति गाह्रो भने होइन । नागरिक समाज तथा बौद्धिक वृत्तले सिद्धान्त, दर्शन तथा मानवताको उच्च मापदण्ड र ‘डिस्कोर्स’ जीवित राख्नसके राजनीतिकर्मीको मूल्यमान्यता पनि दह्रो हुन जान्छ
Read More

|
ताराबाजी लैलै बौद्धिक

हिमाल खबरपत्रिका (८-१४ असोज, २०७४) बाट जनआकांक्षासँग मेल नखाने अभियानले प्रदेश–२ लाई नराम्ररी अल्मलायो मात्र । पहिला, वर्षौंको लागि स्थानीय निर्वाचनमा भाँजो हाले। त्यसपछि हिमाल–पहाडमा गर, पूरै तराई–मधेश छुनुहुँदैन भने। अनि फेरि प्रदेश–२ पूरै र प्रदेश–५ को समथरमा अहिले नगर भने। अन्तिममा मात्र प्रदेश–२ मा चुनावको विरोध गर्न नसकेका हुन्। के के मात्रै भनेनन्― रक्तपात
Read More

|
न्यूयोर्कमा चार नेपाली

हिमाल खबरपत्रिका (१-७ असोज, २०७४) बाट नेपालीको विश्वव्यापी फैलावटसँगै नेपाली ल्याकत पनि फैलिएको भान हुन्छ। अब त नेपाली संसारभर फैलिइसके। अष्ट्रेलियादेखि कतार, नामिबियादेखि नर्वेसम्म। हुन त अन्य दक्षिण एशियाली मुलुकका नागरिकहरुभन्दा समुद्रपारको बसाइँसराइ नेपालीले ३०–३५ वर्ष पछि शुरु गरेको हो, तैपनि एक दुई दशकमै नेपालीले डाँडाकाँडा ढाकिसके। संयुक्त राज्य अमेरिकाको न्यूयोर्क शहरमा गएर सफल हुनुको
Read More