उकालो लाग्दा

|
लौ आयो ‘लोक परिकारमाला’ !

नेपाल विविधताको देश हो भने परिकार पनि विविध हुनुपर्ने हो । रहेछ ! गएको वैशाख–जेठमा केदार र किरण शर्मा दम्पतीको ‘ज्यूनार दौडाहा’ चल्यो ४० दिन, मुख्यतः सार्वजनिक बसको खाँदाखाँद यात्रामा । यसबाट मुलुकभरिका परिकारको विविध प्रसङ्ग र स्वाद हामीले चाख्न पायौं, हिमाल को २९ असार–४ साउन र त्यसपछिका केही अंकमा । जनसमुदायको हिसाबले नेपाल संसारकै विविधतापूर्ण मुलुकमध्ये
Read More

|
नेपालको हिमाल सबैको !

हिमाल खबरपत्रिका (२४-३० कात्तिक, २०७६) बाट मनोभावनात्मक एकीकरणको खोजी: मधेशी समुदायको हिमालसँगको सम्बन्ध र समावेशिताको यात्रा । नेपालको हिमालयबारे आमजनमा गौरव त छ, तर जानकारी कम । जस्तै, ‘सगरमाथा हाम्रो’ भन्न रुचाउने हामी यस चुलीको आधाउधी उत्तर मोहडा तिब्बत/चीनमा पर्ने तथ्य भुल्दछौं । पोखराबाट अन्नपूर्ण शृंखला देखिंदा माछापुच्छ्रे नचिन्ने कोही भएन, तर गङ्गापूर्ण, लमजुङ हिमाल, अन्नपूर्ण १–२–३–४
Read More

|
दुइटा कुखुरा कि एउटा ?

हिमाल खबरपत्रिका (१० – १६ कात्तिक, २०७६) बाट शिक्षाविद् तथा दार्शनिक पाओलो फ्रेरेले शिक्षा नै व्यक्तिगत स्वतन्त्रता र सामाजिक अग्रगमनको कसी हो भन्दै विचार पोखेथे, सन् १९६० को दशकताका । फ्रेरेको दर्शनले प्रभावित विकास (‘डिभेलप्मेन्ट’) को पहिलो दशकतिर विदेशी सहायता संस्थाहरूलाई प्रेरित गर्‍यो, नेपालमा प्रौढ शिक्षाको आवश्यकता देखायो । यी संस्थामध्ये स्वीस सहायता नियोग (साटा) ले चरिकोट,
Read More

|
ट्रम्पको ‘टेलस्पिन्’

हिमाल खबरपत्रिका (३ – ९ कात्तिक, २०७६) बाट महाअभियोग प्रक्रियाबाट विक्षिप्त डोनल्ड ट्रम्प जति छिटो अमेरिकी राष्ट्रपति पदबाट हटाइन्छन्, विश्वलाई उत्तिाकै राहत मिल्नेछ। जब हवाईजहाज पाइलटको नियन्त्रण बाहिर जान्छ र उलटपलट गर्दै जमीनतिर झर्दछ, उड्डयनको भाषामा यस्तो अवस्थालाई ‘टेलस्पिन्’ भनिन्छ । टेलस्पिन्मा जहाज र यात्रु बचाउन प्रायः असम्भव हुन्छ । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प अहिले यस्तै ‘टेलस्पिन्’
Read More

|
‘भ्रमण वर्ष २०२०’ पुनःपरिभाषित

हिमाल खबरपत्रिका (२६ असोज – २ कात्तिक, २०७६) बाट जतिवेला ‘भिजिट नेपाल २०२०’ विशेष वर्षको घोषणा गरियो, नीतिनिर्माता मात्र होइन आम नागरिकलाई पनि लागेको थियो– तयारीका लागि समय पर्याप्त छ । तर, काम त्यस हिसाबले अघि बढेन । सरकार बलियो भए पनि सोचेजस्तो राजनीतिक स्थिरता आएको छैन । सबल राजकाजका लागि अझै केही समय लाग्ने
Read More

|
माथिल्लो कर्णाली ताजको हीरा

हिमाल खबरपत्रिका (१२-१८ असोज, २०७६) बाट ‘माथिल्लो कर्णाली’ अझै बनेन। बनाउलान् ? कस्तो बनाउने ? बनाउने कि नबनाउने ? मुलुकका अनुभवी, निवृत्त तथा बहालवाला प्रशासक, प्राविधिक, प्राज्ञिक र कूटनीतिज्ञको थलो हो एनएनएसडी अन्लाईन ‘डिस्कसन् ग्रुप’ जो पत्रकार र वातावरणविद् अर्जुन ढकालले केही वर्षदेखि सञ्चालन गर्दै आएका छन् । अफसोच, यो महत्वपूर्ण डबलीमा हुने गरेको छलफल मूलधार मिडियामा
Read More

|
पहाडिया पाटेबाघ !

हिमाल खबरपत्रिका (५ -११ असोज, २०७६) बाट बाक्लो मानव बसोबासका कारण वन्यजन्तुको ‘ह्याबिट्याट’ बिथोलिएको छ, नत्र भूटानका पहाडमा जस्तै नेपालका डाँडाहरूमा पनि पाटेबाघ भेटिने थिए। नेपालको पहाडी भेकमा, सामुदायिक जङ्गल बाक्लिएको बेला, ‘बाघ’ देखिएको खबर बढ्दो छ । तर पाटेबाघ, अर्थात् ‘रोएल बेङ्गाल टाइगर’ समथरका जङ्गल बाहेक चुरेभन्दा माथिको महाभारत लेकमा बसोबास गरेको प्रमाण छैन ।
Read More

|
काे हुन् नेपालीका पूर्वज ?

हिमाल खबरपत्रिका (२९ भदौ – ४ असोज, २०७६) बाट मानव उत्पत्ति र बसाइँसराइको विषय अति नै ‘राजनीतिक’ हुने गर्छ, किनकि जसमा पनि ‘शुद्ध’ नश्लको चाहना हुन्छ, भए/नभएको मिथ्या गुथेर आफ्नो पहिचान पृथक् र पवित्र बताउने मनसाय हुन्छ । आर्यहरू दक्षिण एशियाली महाद्वीपमा आइपुगेर नयाँ सभ्यता भित्र्याएको र पुरानो ‘अस्ट्रालोइड’ समुदायलाई दक्षिण उपमहाद्वीपतर्फ धकेलेको धेरैको बुझाइ छ ।
Read More

|
‘मञ्जु गुरुङ’ को बयान

हिमाल खबरपत्रिका (१५-२१ भदौ, २०७६) बाट माओवादी बाल लडाकूले झण्डै एक दशकअघि राष्ट्रसंघको सुरक्षा परिषदमा दिएको बयान संसारले सुन्यो । तर, नेपाल आजै पनि नसुने जस्तो गरिरहेको छ । द्वन्द्वकालमा माओवादी नेताहरूले बाल सेना भर्ती गरेर मानवता विरुद्ध कति भयावह गल्ती गरे र यसले समाजमा कुन हदसम्मको खति गर्‍यो/गर्दैछ भन्ने कुरा आजसम्म पनि हाम्रा विचार
Read More

|
एनालग फोटोग्राफर !

हिमाल खबरपत्रिका (८-१४ भदौ, २०७६) बाट फोटोग्राफी ‘डिजिटल’ नहुँदासम्म अर्थात् सन् १९९० को दशकपूर्व यो रसायन, फिल्म माध्यम र प्रकाशको विधा थियो । डिजिटल क्यामेरा र स्मार्ट फोनको जमानामा फ्रेमिङमा मात्र ध्यान दिएर ‘पोइन्ट एण्ड शूट्’ गरे पुग्छ । तर, बेला यस्तो पनि थियो, ‘एपर्चर’, ‘एफ् स्टप’, ‘शटर स्पीड’ बुझ्नुपर्ने । लेन्स छेक्ने प्वाल कति ठूलो या सानो
Read More