उकालो लाग्दा

नागरिक सर्जन

हिमाल खबरपत्रिका (३० वैशाख -४ जेठ, २०७४) बाट जीवनको सही अर्थ बुझेकैले हुनुपर्छ, डा. उपेन्द्र देवकोटा काम गर्न पनि नेपालै आए, ठूलो रोगले च्याप्दा पनि नेपालै फर्किए । डा. उपेन्द्र देवकोटासँग मेरो सम्पर्क वीर अस्पताल मार्फत गाँसिएको हो । करीब ३५ वर्षअघि डा. दिनेशनाथ गंगोलको टीममा रही उनले मेरो हर्नियाको शल्यक्रिया गरेका थिए । दोस्रो पल्ट भने
Read More

ज्यानसँग लुकाएको कुरा

हिमाल खबरपत्रिका (२३-२९ वैशाख, २०७४) बाट झण्डै २५ वर्ष अघिको कुरा– हिमाल बुक्स प्रकाशनले ‘पोट्रेट आर्टिस्ट’ ज्यान सल्टरले दुई दशक लगाएर तयार गरेका सिसाकलम स्केच तथा तैलचित्रलाई समेटेर एउटा गहकिलो पुस्तक निकाल्ने निधो गर्‍यो । यसका लागि लागिपर्‍यौं, वसन्त थापा, मनेश श्रेष्ठ, दीपक थापा, चन्द्र खतिवडा, सलिल सुवेदी (पछि गएर ‘कनिका’) । सन् १९७५ देखि
Read More

लडाइँको साक्षीः बेनीको खम्बा

हिमाल खबरपत्रिका (१६-२२ वैशाख, २०७४) बाट बेनीमा भएको आक्रमण देखेको उक्त ‘बेनीको खम्बा’ २०६७ सालसम्म आफ्नै ठाउँमा खडा थियो, तर यसलाई संरक्षण नगर्ने हो भने नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले यसलाई हटाएर अर्को नयाँ खम्बा गाड्ने र खम्बाको कवाडीको बास हुने निश्चित थियो । युद्ध र द्वन्द्वको सम्झना हुनुपर्दछ, ताकि लडाइँले जनमानसको शरीर र मस्तिष्कलाई के गर्दछ,
Read More

एक परोपकारी, तीन मूर्ति

हिमाल खबरपत्रिका (९-१५ वैशाख, २०७४) बाट भारतबाट नेपाल उक्लेकी रानी जगदम्बाको ललितपुरमा यत्तिका मूर्ति कसरी ठड्याइन पुगे ? ललितपुरको पुल्चोकमा एक किलोमिटरको घेराभित्र एक महिलाका तीन–तीन वटा मूर्ति फेला पर्दछन् । शायद नेपालमा यस्तो अन्यत्र कतै भएको छैन । यी अर्ध कदका तीनवटै मूर्ति रानी जगदम्बाकुमारी देवी राणाका हुन् । रानी जगदम्बा लखनऊ नजिकैको एउटा रजौटा खानदानकी विदुषी
Read More

वीरताको गाथा, पीडाको व्यथा

हिमाल खबरपत्रिका (२-८ वैशाख, २०७४) बाट चुमिक सेन्को र जलियाँवाला बाग घटनाबारे नेपाली इतिहास बेखबर हुनुहुँदैन । नेपाली नागरिक विदेशी फौजको लागि औपचारिक सन्धिद्वारा लड्न गएको ठ्याक्कै दुई शताब्दी भएको छ । नेपाल राज्यको हालसम्मको असफलताको निरन्तरता मान्नुपर्छ, प्राकृतिक स्रोतसम्पन्न मुलुकका नागरिक यसरी अर्काको लागि लड्नु परेको अवस्था । आफ्नै देशमा सम्मानजनक रोजगारी सिर्जना गर्नु वर्तमान ‘पोलिटी’
Read More

अब देवता फिर्ता अभियान

हिमाल खबरपत्रिका (२५ चैत्र- १ वैशाख, २०७४) बाट चोरिएर विदेश पुगेका मूर्तिहरुलाई आफ्नै थातथलोमा फर्काउन के के गर्नुपर्ला ? गत हप्ता न्यूयोर्क शहरको संसारकै उत्कृष्ट कहलिएको मेट्रोपोलिटन म्यूजियम अफ् आर्टबाट दुई मूर्ति केही दशकको प्रवासपश्चात् नेपालमण्डल फिर्ता आए– एउटा काठमाडौं महानगरपालिका यट्खा टोलको शाक्यमुनि बुद्ध, अर्को ललितपुर महानगरपालिका टंगलहिटीको उमामहेश्वर । गत ७० वर्षमा नेपालबाट
Read More

माथिबाटको नेपाल

हिमाल खबरपत्रिका (१८-२४ चैत्र, २०७४) बाट नेपाल धेरै कारणले गजब छ । गजब हुनुको एउटा कारण हो, यो एकदमै ‘फोटोजेनिक’ छ । देशका नागरिकहरुले ठाउँ–ठाउँ र मौसम–मौसममा विभिन्न थलोसँग चिनारी र आत्मीयता गाँसेका हुन्छन् । यो कुरा हवाईजहाजबाट देखिने तलको नेपालमा पनि लागू हुन्छ । अरु धेरै देशमा हवाई यात्रा गर्दा यात्रुहरू झ्याल बाहिरका भूबनोट,
Read More

टेकू दोभान विलाप

हिमाल खबरपत्रिका (११ -२७ चैत्र, २०७४) बाट उपत्यकावासीको संस्कृति र इतिहास बेगरको सोचको उपज हो टेकू दोभानको यो दुरवस्था। नेपालमण्डलको उद्गमस्थल टेकू दोभान– वागमती र विष्णुमतीको संगम । लिच्छविकालदेखि नै यो बौद्ध चैत्य र मठमन्दिरले सुसज्जित छ । आफ्नो इतिहास र सम्पदाको महत्व आकलन गर्ने नागरिक हामी भएको भए टेकू दोभान क्षेत्रको संरक्षण हुन्थ्यो । संगम छेउ सफा
Read More

ती साहसी जसले तत्कालको निर्णयबाट क्षति रोक्छन् र पर्दा पछाडि जान्छन्

हिमाल खबरपत्रिका (४-१० चैत्र, २०७४) बाट माथिको तस्वीरले दर्दनाक क्षण देखाउँछ– हूलले कसैलाई आक्रमण गरिरहेको अवस्था र उत्तिनै बेला एउटा नागरिकले गरेको अर्कोको बचाउ । खतरनाक लोकरिझ्याइँको प्रभाव विरुद्ध लेख्नु तुलनात्मक रुपमा सजिलो हुन्छ, किनकि प्रतिक्रियामा भौतिक हमलाको खतरा अलि कम हुन्छ । तर, ‘मब् फ्युरी’ विरुद्ध तत्कालै निर्णय लिई आक्रमणकारीहरुकै सामु पीडितको बचाउमा अघि सर्ने साहस
Read More

‘सफ्ट पावर’ प्रक्षेपण

हिमाल खबरपत्रिका (२७ फाल्गुण -३ चैत्र, २०७४) बाट देशैभर स्थानीय सरकार निर्वाचित भएको राजनीतिक स्थिरताको जग मजबूत छ । राजनीति धुमिल पार्ने विदेशी हस्तक्षेप पनि अब कम हुने देखिएकोले सफ्ट पावरलाई परिचालित गर्ने बेला भयो । राज्यशक्तिको उत्पत्तिदेखि नै विश्वका मुलुकहरूले दुईखाले प्रभाव धेर–थोर चलाउँदै आएका छन्— हार्ड पावर र सफ्ट पावर । भूराजनीतिक रस्साकस्सीमाझ जनमानसले
Read More