संघीयताबारे बोल्ने अधिकार

नागरिक दैनिक (५ जेठ, २०६९) बाट

जन्मदाको बाहुन हुँ म। धेरै बाहुन सीमान्तकृत र गरीब छन्। म आफू राणादरबार नजीक हुन पुगेको बाहुन खलकमा जन्मन पुगेँ, त्यही कारण अन्य जातजातिका कतिपय नागरिकका तुलनामा धेरै बढी सुविधा भोगी। मुलुक रूपान्तरणको संवेदनशील घडीमा उभिएको छ, मेरो जात र थरकै कारण पनि कसैको मनमा शंका उब्जाउला। तर . . . → Read More: संघीयताबारे बोल्ने अधिकार

पञ्चायत पुनः प्रवेश

नागरिक दैनिक (३ जेठ, २०६९) बाट

संघीयताको मामलामा जनतामाझ विद्वेष खडा गर्दै सबैको ध्यान एकातर्फ केन्द्रित गरेर अन्य दलका नेतालाई प्रतिरक्षात्मक बनाउँदै माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले आफ्नै डिजाइनको शासकीय स्वरुपमा सहमति गराएको खबर छ। स्वभावतः नेपाली जनतालाई राजनीतिक स्थायित्व चाहिएको छ, र आज प्रत्यक्ष राष्ट्रपति भइदिए एउटा लि क्वान यू या नेल्सन मण्डेला आउलान् . . . → Read More: पञ्चायत पुनः प्रवेश

सेतीको संकेत

नागरिक दैनिक (२९ वैशाख, २०६९) बाट

माछापुच्छ्रेको ठीक फेदमा रहेको छ खोर्चन डाँडा। पोखरा सहर अथवा साराङकोटबाट हेर्दा खोर्चनको दायाँपट्टि सेती नदी र बायाँ (उत्तर) पट्टि मर्दी खोलाको खोंच पर्छ। संसारकै सबैभन्दा रमणीय स्थल मानिन्छ अन्नपूर्ण हिमालको काखमा रहेको गुरुङ (तमु) जातिको ये थलो।

खोर्चन डाँडाको टुप्पामा पुग्न पोखराको ह्याङ्जा पार गर्दै रिभान गाउँहुँदै . . . → Read More: सेतीको संकेत

थकानमा संविधान?!

नागरिक दैनिक (२२ वैशाख, २०६९) बाट

कूल चार वर्षमा संविधानसभाले जनताको उच्च आकांक्षा पूरा गर्न सकेन। द्वन्द्वपछिको यो समय खेर गएको छ भने ‘नराम्रो संविधान’ बन्न जाँदा फेरि केही वर्षको अन्योल र अस्थिरता नेपाली जनताको भागमा पर्ने देखिन्छ। राजाबाट ‘बक्सेको’ अथवा समितिबाट निर्मित नभई, जनप्रतिनिधिद्वारा लेखिने भनिएको दस्तावेज बनाउने कबुल भए पनि गैरप्रतिनिधिमूलक, गैरबौद्धिक . . . → Read More: थकानमा संविधान?!

नेपालमा भारतीय भूमिका

नागरिक दैनिक (१५ वैशाख, २०६९) बाट

कुनै बेला थियो, नेपालका राजनीतिज्ञ भारतका राष्ट्रिय व्यक्तित्वसँग काँधमा काँध मिलाएर उभिन्थे, राजकाजको मामिलामा। तर समयले नराम्ररी कोल्टे फेरेको छ। आज मुलुकको सबैभन्दा प्रभावशाली नेता र सबैभन्दा ठूलो दलका अध्यक्षको नयाँ दिल्लीका राजनीतिक पंक्तिसँग नगण्य सम्पर्क छ। नेपाल मामिलामा खटिएका कुटनीतिज्ञबाहेक उनको सबैभन्दा गाढा सम्बन्ध ‘एजेन्सिज्’ का पदाधिकारीसँग . . . → Read More: नेपालमा भारतीय भूमिका

न्यायको खोजी, पीडितको जित

नागरिक दैनिक (१० बैशाख, २०६९) बाट

नेपाली कांग्रेस तथा एनेकपा (माओवादी) बाट संक्रमणकालीन न्यायबारे भइरहेको खेलबाड द्वन्द्वकालका ज्यादतीकर्तालाई अन्तर्राष्ट्रिय न्यायिक प्रक्रियामा तान्ने खालको छ। नेपालको राष्ट्रिय सेनाको छवि यसले धुमिल बनाउँदै उसको भावी शान्ति सेनामा सहभागितामाथि प्रश्नचिह्न लगाउँछ भने माओवादीले कमाएको प्रभाव र उसको राष्ट्रिय राजनीतिक उत्पत्तिलाई नै अन्ततोगत्वा छेकबार लगाइदिन्छ।

ज्यादती भनेको ज्यादती . . . → Read More: न्यायको खोजी, पीडितको जित

And what of India?

From Republica (17 April, 2012)

INDIA AND UCPN (MAOIST)

There was a time when the politicians of Nepal stood shoulder-to-shoulder with India’s national leaders. Jawaharlal Nehru and Bisweshwor Prasad Koirala consulted each other as equals on matters of governance, but how times have changed. The most powerful politician in the country today, chairman of . . . → Read More: And what of India?

निःशस्त्र माओवादी!

नागरिक दैनिक (१ बैशाख, २०६९) बाट

माओवादी लडाकु राखिएका शिविरहरूमा गत मंगलबार उत्पन्न तनावका कारण नेपाली जनतालाई राम्रो नयाँ वर्षको सौगात मिलेको छ – तत्कालै माओवादी दस्तामाथि नेपाल सेनाको कमान्ड हुन जानु। पूर्वलडाकुहरू आफ्नो दलको सैनिक संरचनाबाट राष्ट्रिय सेनाको नियन्त्रणमा पुग्नुले संविधान लेखनको काममा चार वर्षपछि बल्ल सहजता आएको छ। संविधानसभाको अवधिभर सबैभन्दा ठूलो . . . → Read More: निःशस्त्र माओवादी!

जनजाति, मधेसवादी र अन्य

नागरिक दैनिक (२४ चैत्र, २०६८)बाट

संघीयताको बहसले केही अगुवा र नेताहरूलाई बाहेक सीमान्तकृत समुदायका जनसाधारण तथा बाँकी सबैलाई ‘अन्य’ बनाइदिएको छ।

संविधानमा संघीयताको आकारप्रकार परिभाषित गर्ने बहस स्वस्थ र पारदर्शी छैन। आरोप र संकुचनबीच धेरैले मुख बन्द गरेका छन्। यथास्थितिवादको आरोप लाग्ला भनेर धेरै बौद्धिक र नागरिक अगुवाहरूले आफूले जानेबुझेको कुरा मनभित्रै राखेका छन् . . . → Read More: जनजाति, मधेसवादी र अन्य

Appeal on Tsering Woeser by Prince Claus Laureates

“Allow Woeser the freedom to express and to travel”

As individuals from Asia who have received the Prince Claus Award in past years, we deeply regret that Tsering Woeser, the Tibetan writer and historian, has been prevented from receiving the Prince Claus Award for 2011 in Beijing by the Chinese authorities. Not only was . . . → Read More: Appeal on Tsering Woeser by Prince Claus Laureates