Welcome to kanakmanidixit.com

...writings of Kanak Mani Dixit published in various media

न्यू योर्कमा बज्राचार्य मुकुट

हिमाल खबरपत्रिका (२४-३० जेष्ठ, २०७५) बाट पञ्चबुद्ध सुसज्जित यी पाँच मुकुट (‘मुखः’) ले आजसम्मको बज्रयान निरन्तरता प्रस्तुत गरिरहेछन् । विश्वकै महत्वपूर्ण मानिएको संग्रहालय हो, न्यू योर्क शहरको ‘द मेट्रोपोलिटन् म्यूजियम अफ् आर्ट’ (‘द मेट’) । यहाँ बेलाबखत नेपाली सामग्री पनि पुग्ने गर्छन्, कुनै सही रास्ताबाट त कुनै गलत बाटो गरी । एक दशकअघि म्युजियमको भण्डारमै
Read More

To be an environmental world power

From The Hindu (5 June, 2018) Cross-border environmentalism is crucial for South Asia, but India is not inclined to take the lead Ecological ruin is on a gallop across South Asia, with life and livelihood of nearly a quarter of the world’s population affected. Yet, our polities are able to neither fathom nor address the
Read More

सेनाको भवन पुरातत्वलाई

हिमाल खबरपत्रिका (२०-२६ जेष्ठ , २०७५) बाट छाउनीस्थित पुरातत्व विभागको राष्ट्रिय संग्रहालय (न्याशनल म्युजियम) को केही जग्गा सट्टापट्टा गरी महाँकालस्थानको भवनमा राष्ट्रिय संग्रहालयको केही महत्वपूर्ण अंश स्थानान्तरण होस् । नेपाल सेनालाई आफूले निर्माण सम्पन्न प्रायः गरेको टुँडिखेलको महाँकालस्थानस्थित ‘बिजनेस कम्प्लेक्स’ अहिले निलौं कि ओकलौं भएको अनुभूति हुन्छ । इतिहास गाँसिएको यो ९० वर्ष पुरानो पुरातात्विक महत्वको
Read More

चे, गणेशजी र सिपाही

हिमाल खबरपत्रिका (१३-१९ जेष्ठ, २०७५) बाट यी तीन आइकन चित्रले नेपाल नियालिरहेछन्, जति हामी यिनलाई हेरिरहेछौं । आजकाल भाडाका गाडी, विशेषगरी माइक्रोमा मुख्यतः तीन ‘आइकन’ अर्थात् प्रतीकात्मक कलाकृति देख्न पाइन्छ । एउटा गणेश भगवानको स्टाइलाइज् प्रस्तुति, अर्को त्यसै गरी प्रस्तुत गोरखाली सिपाहीको शिर र अर्को क्रान्तिकारी नेता चे गेभाराको आइकन । पक्कै पनि फरक फरक
Read More

अन्तर्राष्ट्रिय पत्रिकामा देखिएन नेपाल

हिमाल खबरपत्रिका (६-१२ जेठ, २०७४) बाट पर्यटनबाट आम नेपालीले लाभ लिने हो भने पुरानो र भद्दा प्रस्तुतिले काम काम चल्नेवाला छैन । समृद्धिको भविष्य कोर्ने, दशौं लाख युवालाई रोजगार दिने, अर्थतन्त्रलाई आत्मनिर्भर बनाउने योजनाकारहरूको अजेण्डा धेरै हदसम्म पर्यटनबाट हुने आम्दानीमा निर्भर छ । यसको लागि संख्या बढाउने भन्दा पनि धेरै खर्च गर्ने पर्यटक भित्र्याउनुपर्छ ।
Read More

नागरिक सर्जन

हिमाल खबरपत्रिका (३० वैशाख -४ जेठ, २०७४) बाट जीवनको सही अर्थ बुझेकैले हुनुपर्छ, डा. उपेन्द्र देवकोटा काम गर्न पनि नेपालै आए, ठूलो रोगले च्याप्दा पनि नेपालै फर्किए । डा. उपेन्द्र देवकोटासँग मेरो सम्पर्क वीर अस्पताल मार्फत गाँसिएको हो । करीब ३५ वर्षअघि डा. दिनेशनाथ गंगोलको टीममा रही उनले मेरो हर्नियाको शल्यक्रिया गरेका थिए । दोस्रो पल्ट भने
Read More

ज्यानसँग लुकाएको कुरा

हिमाल खबरपत्रिका (२३-२९ वैशाख, २०७४) बाट झण्डै २५ वर्ष अघिको कुरा– हिमाल बुक्स प्रकाशनले ‘पोट्रेट आर्टिस्ट’ ज्यान सल्टरले दुई दशक लगाएर तयार गरेका सिसाकलम स्केच तथा तैलचित्रलाई समेटेर एउटा गहकिलो पुस्तक निकाल्ने निधो गर्‍यो । यसका लागि लागिपर्‍यौं, वसन्त थापा, मनेश श्रेष्ठ, दीपक थापा, चन्द्र खतिवडा, सलिल सुवेदी (पछि गएर ‘कनिका’) । सन् १९७५ देखि
Read More

लडाइँको साक्षीः बेनीको खम्बा

हिमाल खबरपत्रिका (१६-२२ वैशाख, २०७४) बाट बेनीमा भएको आक्रमण देखेको उक्त ‘बेनीको खम्बा’ २०६७ सालसम्म आफ्नै ठाउँमा खडा थियो, तर यसलाई संरक्षण नगर्ने हो भने नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले यसलाई हटाएर अर्को नयाँ खम्बा गाड्ने र खम्बाको कवाडीको बास हुने निश्चित थियो । युद्ध र द्वन्द्वको सम्झना हुनुपर्दछ, ताकि लडाइँले जनमानसको शरीर र मस्तिष्कलाई के गर्दछ,
Read More

एक परोपकारी, तीन मूर्ति

हिमाल खबरपत्रिका (९-१५ वैशाख, २०७४) बाट भारतबाट नेपाल उक्लेकी रानी जगदम्बाको ललितपुरमा यत्तिका मूर्ति कसरी ठड्याइन पुगे ? ललितपुरको पुल्चोकमा एक किलोमिटरको घेराभित्र एक महिलाका तीन–तीन वटा मूर्ति फेला पर्दछन् । शायद नेपालमा यस्तो अन्यत्र कतै भएको छैन । यी अर्ध कदका तीनवटै मूर्ति रानी जगदम्बाकुमारी देवी राणाका हुन् । रानी जगदम्बा लखनऊ नजिकैको एउटा रजौटा खानदानकी विदुषी
Read More

वीरताको गाथा, पीडाको व्यथा

हिमाल खबरपत्रिका (२-८ वैशाख, २०७४) बाट चुमिक सेन्को र जलियाँवाला बाग घटनाबारे नेपाली इतिहास बेखबर हुनुहुँदैन । नेपाली नागरिक विदेशी फौजको लागि औपचारिक सन्धिद्वारा लड्न गएको ठ्याक्कै दुई शताब्दी भएको छ । नेपाल राज्यको हालसम्मको असफलताको निरन्तरता मान्नुपर्छ, प्राकृतिक स्रोतसम्पन्न मुलुकका नागरिक यसरी अर्काको लागि लड्नु परेको अवस्था । आफ्नै देशमा सम्मानजनक रोजगारी सिर्जना गर्नु वर्तमान ‘पोलिटी’
Read More